Khi tốn kém bao nhiêu vàng bạc châu báu vào việc xây dựng các lăng mộ làm nơi yên nghỉ vĩnh hằng cho mình, các Pharaông Ai Cập không hề nghĩ đến việc điều gì sẽ xảy ra sau đó: Rồi sẽ có lúc, lớp hậu sinh sẽ đào tới nơi các vị an nghỉ để "xoáy" của nả của các vị. Và có khó khăn gì đâu cho việc tìm kiếm này.

 

Cho đến cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, gần như bọn ăn trộm đã đào xới hầu hết khu mộ cổ trên sa mạc Mimphis. Tuy vậy, xét các tư liệu đã thu được, các nhà khoa học biết rằng vẫn còn có một số hầm mộ chưa tìm ra, lịch sử vẫn có một khoảng trống chưa đủ tư liệu minh họa. Bởi vậy, đầu thế kỷ này, nhiều nhà khảo cổ đã tìm đến Ai Cập đào bới hy vọng mình sẽ là người san lấp được khoảng trống đó.

Huân tước người Anh là Kanaphông thuộc số người hiếm hoi đó. Năm 23 tuổi, ông được thừa kế một gia sản khổng lồ của người cha để lại. Huân tước đã dùng gia sản ấy vào việc tìm kiếm thăm dò các di tích cổ Ai Cập. Ông rời nước Anh đến sống ở Ai Cập, cùng một số chiến hữu đào bới tìm kiếm.

Năm 1905, ông ký với nhà đương cục Ai Cập một văn bản tình nguyện bỏ kinh phí vào công tác khảo cổ, hiến toàn bộ các hiện vật tìm được vào Viện bảo tàng Ai Cập, đổi lấy quyền được đào bới sa mạc Mimphis vì mục đích khoa học. Kanaphông hì hục tìm kiếm suốt 17 năm trời không có kết quả, tiêu tán gần như toàn bộ gia sản. Song ông không vì thế nản lòng. Năm 1922, có việc, ông phải về Anh, trao lại công việc cho người bạn thân thiết là Hôvớc, một nhà khảo cổ có tiếng.

Vào thời điểm ấy, nhân loại chỉ còn cách thế giới cổ Ai Cập một tờ giấy mỏng ! Huân tước cũng không ngờ rằng, ông đã đứng trước một kho báu lớn đến như vậy ! Xuống đến 16 nấc thang vào lòng đất, xới lên lớp đất bạn ông đã lấp lại, huân tước đứng trước một hầm mộ gần như còn nguyên vẹn tất cả: Đủ mọi đồ vật, hòm xiểng, đèn, bình, lọ, chế tác hết sức tinh xảo bằng châu ngọc, và đều mang dấu ấn hoàng đế Tutakamông, chứng tỏ đều là tài sản riêng của vị Pharaông này. Tiếp đó, ba tuần sau, tìm ra hầm mộ số II cách đó 10m. Hiện vật trong hầm một do đá hoa cương, vàng, ngà voi chế tác thành, lộng lẫy chưa từng thấy. Tháng 2 năm sau, lại phát hiện hầm mộ thứ III, đó là một cung điện bằng gỗ quí dát vàng khảm ngọc bích, có quan tài hoàng đế.

 

Hai nhà khảo cổ gần như ngất đi trước những phát hiện ấy, toàn công trường cũng nín lặng trước những kỳ quan như thế. Không khí trong hầm mộ như nóng rực lên. Người ta phải vộị vã rút lên mặt đất. Ra khỏi căn hầm, đột nhiên Kanaphông vuốt má như vừa bị một thứ côn trùng gì từ trong ngôi mộ bay ra đốt ông, nhưng trong cảnh vui như hội này, không ai lưu ý đến sự việc đó. Người ra mở sâm banh ăn mừng thắng lợi. Huân tước cho lập một phòng thí nghiệm để tiến hành xử lý hóa học các hiện vật thu được. Trong rất nhiều hiện vật lấy được, người ta đặc biệt chú ý chiếc quan tài vua Pharaông. Quan tài được quấn nhiều lớp vải bọc để giữ thi thể nhà vua. Lớp áo cuối cùng được dệt bằng kim tuyến cực ký tinh xảo, đến nay đã trải hơn ba ngàn năm mà sợi vàng vẫn còn lóng lánh rực rỡ. Lúc đến bước hệ trọng nhất là đưa quan tài vào phòng thí nghiệm, thì huân tước do lý do sức khỏe không dự được, đành phó mặc cho Hôvớc. Ấn chương và các dòng chữ đã cho biết đây là chủ nhân chính của ngôi mộ: Pharaông 18 tuổi Tulankhamon. Thi hài ông và các hiện vật chôn vùi trong đất đã 35 thế kỷ nay. Khoảng trống bấy nay thế là đã tìm ra. Những hiện vật tìm được vừa nhiều vừa tinh xảo tuyệt vời, không ai không cảm thấy vô cùng thán phục.

Người ra cũng đọc thấy trong hầm mộ dòng chữ: Kẻ nào khuấy rối nơi an nghỉ của các Pharaông, kẻ đó sẽ bị thần chết giáng tai họa lên đầu ! Người ta cả cười xem thường lời cảnh cáo đó, xem chẳng qua chỉ là lời dọa nạt vô cǎn cứ của người xưa. Tuy nhiên với huân tước Kanaphông, ông cảm thấy trong người có điều gì không ổn. Từ khi phát hiện ra ngôi mộ cổ, người ông như rộc hẳn đi, vết cắn của con côn trùng hôm nào ngày càng sưng tấy, đau nhức không chịu nổi, nhiều ngày không ngủ được, các thầy thuốc chữa mãi không chuyển. Ngày 4 tháng 6, tức 45 hôm sau khi khai quật, Kanaphông qua đời. Bấy giờ người ta mới nhớ đến lời cảnh cáo ghi trong hầm mộ. Hôvớc tiếp tục tiến hành các bước còn lại. Ông thấy chiếc quan tài rất lớn còn chứa bên trong ba cái quách nhỏ, khảm ngọc ngà, cái trong cùng bọc sợi kim tuyến ra, thì đó chính là xác ướp của Tulankhamon, dung mạo tươi tắn như đương ngủ, lạ lùng thay, trên mặt hoàng đế có một vết hệt như vết con côn trùng nọ đã đốt huân tước. Ngẫu nhiên hay tất nhiên ? không ai giải thích nổi.

Điều đáng ngạc nhiên nữa là: sau đó 1 năm, toàn bộ những người tham gia khai quật đều lần lượt qua đời hết, chưa nói đến nhiều công nhân, nhiều nhân viên nhà bảo tàng Cairô. Mãi năm này mới có một vài lời giải thích hiện tượng lạ lùng đó. Người thì bảo: Người Ai Cập từ rất lâu đã biết tính năng nguyên tố Uranium. Họ chứa Uranium trong hầm mộ, dùng tia phóng xạ để trừ khử những người dám xâm phạm đến nơi an nghỉ của các Pharaông. Lại có người bảo: người Cổ Ai Cập đã dự trữ một bộ độc tố sau nhiều thế kỷ mới phát bệnh để nghiêm trị những tên đào bới mộ cổ. Nhưng cả hai cách giải thích ấy, chưa cách nào được nhiều người tán thành.

Được biết đối với khu đền Đế Thiên Đế Thích (Ǎngko Thom và Ǎngko Vát bên Campuchia) cũng có tình hình như vậy: các nhà thám hiểm người Pháp đều bỏ mạng sau cuộc phát hiện lịch sử. Dường như người xưa tỏ ra rất thiêng trong sự bảo vệ những công trình thần bí của mình. Hiện nay người ta chưa lý giải được hiện tượng bí ẩn đó.

Trong quá khứ, thung lũng Nil (Ai Cập) được người La Mã xưa xếp vào loại mục tiêu chiếm đóng hàng đầu do độ màu mỡ của nó. Một loạt ốc đảo trải dài cách bờ phía Tây con sông này 200km có thể là những dấu vết còn thấy được của một dòng chảy nay đã khô cạn. Ngoài ốc đảo Kharga và Dakhla, ốc đảo Bahariya - còn có tên "ốc đảo phương Bắc" - vừa chứng kiến một cuộc khai quật lớn trong lòng nó để đưa ra ánh sáng một lượng xác ướp mà các nhà khảo cổ học ước tính có thể lên đến 10.000 !

Sau những kết quả khai quật ban đầu, các nhà khảo cổ Ai Cập đã gọi vùng ốc đảo Bahariya là " Thung lũng xác ướp". Hội đồng tối cao về cổ vật ở Ai Cập (CSA) cũng đồng tình như thế. Theo họ, đây là một khu nghĩa trang lớn chưa từng thấy trong vùng thung lũng sông Nil. Qua 4 năm làm việc ròng rã, các nhà khảo cổ học đã đưa ra khỏi lòng đất hơn 200 xác ướp được bảo quản rất tốt, nằm chồng lên nhau gần thị trấn Bawiti, thuộc ốc đảo Bahariya. Tuy nhiên, đó chưa phải là toàn bộ kết quả của một công trình khai quật dài hơi. Theo Zahi Hawwas, trưởng đoàn công tác của CSA và là giám đốc khu khảo cổ học Guizeh (trong đó có ốc đảo Bahariya), khu nghĩa trang Bawiti trải dài 600km và bao gồm 200 ngôi mộ lớn. Thế mà họ chỉ mới khai quật được 4 ngôi mộ, mỗi nơi chứa khoảng 50 xác ướp còn nguyên vẹn suốt 2.000 năm qua. Vì vậy, con số 10.000 xác ướp là một ước tính có cơ sở.

Dù sao, để xác định được điều này, phải cần đến một quỹ thời gian hơn 10 năm nữa và trong trường hợp những ước tính trên là đúng thì thung lũng xác ướp sẽ là nghĩa trang lớn nhất ở Ai Cập từ trước đến nay. Các nhà khảo cổ học chuyên về thời kỳ La Mã - Hy Lạp xưa đánh giá đây là một phát hiện quan trọng và có liên quan đến "một tổng thể thuần nhất và mới mẻ". Họ củng nhắc lại rằng tại các ốc đảo khác, người ta cũng đã tìm ra nhiều xác ướp, nhưng điều này không ảnh hưởng gì đến phát hiện tại Bawiti xảy ra tình cờ cách nay 5 năm và "nhân vật" có công đầu tiên là một... con lừa. Con vật thuộc quyền sở hữu của người bảo vệ cổ vật trong vùng, một ngày nọ, trong lúc chở người chủ trên lưng, nó đá để một chân sụp vào khe đất nứt. Người chủ leo xuống giúp con lừa rút chân lên, làm sụp thêm một vạt đất và bỗng thấy một xác ướp đang... nhìn mình. Thế là không lâu sau, cuộc khai quật bắt đầu.

Theo sự miêu tả của nhà khảo cổ học Hawwas, những xác ướp khai quật được vừa qua đều mang những mặt nạ bằng vàng, trên đó người ta vẽ lên gương một của người quá cố. Chúng được bọc một lớp bìa cứng làm bằng thạch cao và dầu lanh, trên đó, người ta vẽ hình ảnh những thần linh của người Ai Cập cổ. Một số xác ướp được đặt trong những chiếc quách bằng đất nung. Phương pháp ướp xác là phương pháp được sử dụng trong thời kỳ đế quốc La Mã - Hy Lạp. Các nhà khảo cổ học cũng tìm thấy "những ngôi mộ gia đình trong đó có nhiều tượng thần, những người khóc thuê, tỳ thiếp của người chết, tượng phụ nữ khỏa thân, xâu chuỗi, vòng đeo tay được nạm bằng những loại đá quý, bên cạnh những đạo bùa và tiền Hy Lạp.

Hawwas tiết lộ xác ướp đẹp nhất là một phụ nữ mang mặt nạ, trên đó người ta vẽ chân dung bà đang nhìn hai đứa trẻ chừng 3,4 tuổi. Có lẽ đó là những đứa trẻ mà xác được tìm thấy bên cạnh xác của người phụ nữ. Ở một ngôi mộ khác, người ta tìm thấy xác ướp của một quan chức trong vùng, được nhận biết qua hình ảnh con rắn hổ mang chúa và thần Mặt trời vẽ trên mặt nạ của ông ta. Vấn đề còn lại mà các nhà khảo cổ học phải giải quyết là tìm hiểu xem ai là tác giả của những xác ướp ở Bawiti. Hiện nay, ngoài những đồ tùy táng, chỉ có xác ướp duy nhất của một đứa trẻ được chuyển về Viện bảo tàng Bahariya để trưng bày cho công chúng xem. Những xác ướp khác vẫn còn để tại chỗ trong khi chờ những cuộc nghiên cứu về nhân chủng học và y học được thực hiện với khoản kinh phí to lớn, do cần trang bị các dụng cụ hiện đại nhất như máy quét ảnh, vật tư để chụp tia X... Nếu giả thuyết về sự hiện diện của hàng chục ngàn xác ướp ở đây được khẳng định, các nhà khảo cổ học sẽ có một tư liệu thống kê có giá trị để thiết lập một biểu đồ chính xác về sức khỏe và tử suất vào thời điểm cách nay trên dưới 2.000 năm.

Trong khi ở khu vực sông Nil, cuộc khai quật xác ướp đang gây sôi nổi dư luận thì ở Dabous, gần sa mạc Sahara, một cú sét cũng vừa nổ ra: Jean Alottes, chuyên viên về nghệ thuật khắc trên vách đá phát hiện trong một khu vực đầy đá dăm hình hai con hươu cao cổ được khắc trên một vách đá có số tuổi gần 8.000 năm. Sự phát hiện này làm cho một người dày dạn kinh nghiệm như Clottesn cũng phải sững sờ. Ông chưa thấy ở đâu có những hình chạm khắc đẹp và hoành tráng đến như thế. Tranh khắc cho thấy một con hươu cái cao 2,8m đang bước theo một con hươu đực cao 5,40m. những thổ dân Touareg ngày nay cũng không biết được tổ tiên họ có ý đồ gì khi thực hiện một việc đến thế. Các nhà nhân chủng học cũng biết rất ít về bộ tộc sa mạc của thời kỳ đồ đá mới này.

Dù sao thì những con vật móng guốc to lớn trên vách đá ở Dabous cũng là một tác phẩm điêu khắc bậc thầy: đầu, đuôi và những chấm đen trên da con vật được khắc sâu trong đá một cách tinh tế, chứng tỏ tác giả của chúng rất quan tâm đến tiểu tiết khi miêu tả loài vật. Một trong những điều mà Jean Clottes và nhiều nhà khoa học đang lo là khối đá khắc hình cặp hươu cao cổ có nguy cơ bị nứt rã. Lúc đầu, đá ở đây nguyên khối, nhưng do tác động của sự cách biệt về nhiệt độ giữa ban ngày (nóng nhất có thể lên đến 80độ C) và ban đêm (có thể xuống đến 0 độ C vào mùa đông) nên bị nứt. Đó là chưa kể di tích độc đáo này đang nằm gần con đường tráng nhựa nối liền Arlit và Agady, hình hai con hươu cao cổ 8.000 năm tuổi trên có nguy cơ bị tổn tương do sự tấn công của những đàn dê và du khách đi ngang qua. Hiện nay, các nhà khoa học dự định đổ khuôn, thực hiện một bản sao khối đá trên để lưu giữ lâu dài như một tác phẩm nghệ thuật đá quý

 

Các bài liên quan
• Vé máy bay từ Vân Đồn đi Sài Gòn
• Vé máy bay đi Sài Gòn từ Vân Đồn của Bamboo Airway
• Vé máy bay đi Sài Gòn từ Vân Đồn của Vietjet Air
• Vé máy bay đi Sài Gòn từ Vân Đồn của VN Airlines
• Giá vé và giờ mở cửa thăm quan Dinh Độc Lập
• 10 điều tuyệt vời chỉ có ở Sài gòn
• Những lưu ý khi du lịch Sài Gòn
• Kinh nghiệm du lịch bụi ở Sài Gòn
• 100 “đặc sản” du lịch của TP. HCM
• Trải nghiệm mua sắm khi du lịch TP HCM
• 8 chỗ đi chơi lý tưởng trong 1 ngày ở Sài Gòn
• Các địa điểm đi chơi quanh Sài Gòn - Khu du lịch sinh thái Vàm Sát
• Những địa điểm hẹn hò Valentine lãng mạn cho các cặp đôi ở Sài Gòn
• Các khu phố ẩm thực Sài Gòn
• Khu vui chơi ở TP Hồ Chí Minh
• Tham quan & Du ngoạn Sài Gòn
• Tổng quan du lịch Sài Gòn
• Thông xe toàn tuyến cao tốc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây
• Địa đạo Củ Chi - TP Hồ Chí Minh
• Thú vui câu cá người Sài Gòn