NGHỀ ĐÚC ĐỒNG

 

Trống đồng Đông Sơn, di vật điển hình của nền văn hóa Đông Sơn và ở đó, nghệ thuật đúc đồng đã phát triển lên một đỉnh cao rực rỡ với sự góp mặt của nhiều đời nghệ nhân xứ Thanh.

 

Về làng Kim Sơn, xã Đông Tiến, cách trung tâm huyện khoảng 10km, du khách ghé thăm những cơ sở đúc đồng nổi tiếng. Nơi gặp gỡ và tụ hội những thế hệ nghệ nhân giàu nhiệt huyết, tài năng và kinh nghiệm. Ấy là những con người từ khi còn là đứa trẻ chăn trâu đã bén duyên với nghề, sớm ý thức về giá trị hiện vật cổ - Trống đồng. Có những khi, nghề đúc đồng trên quê cha đất tổ dường như bị mai một, họ chính là những người lao tâm khổ tứ, dành trọn tâm huyết làm hồi sinh một làng nghề, làm vang dậy hồn thiêng sông núi trong âm thanh của chiếc trống đồng Đông Sơn.

 

Tuân thủ theo bí quyết đúc truyền thống từ khâu chọn nguyên liệu đến kỹ thuật làm khuôn, đốt lửa, căn độ sáng tối, lấy âm, sản phẩm trống đồng nơi đây được giới nghiên cứu và thị trường thẩm thụ đánh giá cao về hai tiêu chí kỹ - mỹ. Đó là những chiếc trống đồng đẹp về kiểu dáng; tinh xảo ở các họa tiết hoa văn; chuẩn mực về độ bóng, âm thanh. Trong những năm gần đây, rất nhiều khách hàng và du khách đã tìm đến thương hiệu của các cơ sở đúc đồng nổi tiếng gắn liền tên tuổi các nghệ nhân như Thiều Quang Tùng, Bùi Văn Tuấn… để trao đổi kinh nghiệm, sưu tầm và mua những chiếc trồng đồng làm đồ trang trí phòng khách, phòng làm việc hoặc làm món quà ý nghĩa dành tặng đối tác và người thân.

 

 

BÁNH TRÁNG LÀNG CHÒM

 

 

 Bánh tráng (có nơi còn gọi là bánh đa) của làng Chòm được làm từ loại gạo ngon, ít nhựa, ít độ dính vì khi làm bánh có độ dẻo và dai nhất định nên không bị bở và nứt. Loại nguyên liệu thứ hai khi làm bánh là vừng. Hạt vừng dùng để rắc lên mặt bánh, lượng vừng nhiều hay ít tuỳ theo loại bánh mà gia giảm.

 

Trung bình 1 ngày một người làm nghề thành thạo trong làng có thể sản xuất ra được gần 1000 chiếc bánh. Bánh tráng tiêu thụ quanh năm nhưng nhiều nhất là vào dịp hè và tết. Nơi đặt bánh nhiều nhất là Nhà hàng Dạ Lan - thành phố Thanh Hoá. Hiện nay sản phẩm bánh tráng ngày càng đa dạng đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

Nghề bánh tráng làng Chòm dù trải qua nhiều bước thăng trầm nhưng đến nay vẫn là một nghề không thể thiếu của nhiều gia đình trong làng. Nếu ai đã một lần ăn bánh của vùng đất này, hẳn sẽ không bao giờ nhầm lẫn với bánh đa của những miền quê khác.

 

 

NGHỀ LÀM MẬT MÍA

 

 

Tết về không thể thiếu hương vị của bát chè cung tiễn ông Táo trong ngày 23 tháng chạp, không thể thiếu bát mật mía sóng sánh, thơm ngọt cạnh đĩa bánh chưng. Làm bánh gai, chè lam cũng phải bằng mật mía. Bởi vậy đã bao đời nay, người dân ở xã Thành Kim, Thạch Sơn (Thạch Thành) hay xã Cẩm Phong (Cẩm Thủy) vẫn giữ gìn và phát triển nghề làm mật mía vào mỗi độ tết đến.

 

Vào những ngày cuối đông, dù thời tiết khá lạnh nhưng đi dọc hai bên đường thôn 1, thôn 2 xã Thành Kim chúng tôi cảm nhận được không khí ấm áp, nhộn nhịp ở các lò nấu mật mía. Khi mía bắt đầu thu hoạch  thì  mùa ép mật mía cũng bắt đầu. Những chiếc xe tải liên tục vận chuyển mía từ các bãi mía vùng Thạch Quảng, Thành Trực đến các lò mật. Hương vị mật mía thơm ngọt hòa quện trong gió cũng đủ làm cho khách đi đường cảm thấy “say”, cảm nhận được không khí tết đang đến rất gần.

 

Nghề nấu mật mía theo thời vụ ở các xã của huyện miền núi Cẩm Thủy, Thạch Thành không chỉ mang lại thu nhập cho người dân mà còn góp phần giữ gìn những nghề truyền thống, nét đẹp trong tết cổ truyền của người Việt. Sẽ là thiếu nếu như trong phiên chợ quê ngày tết, các mẹ, các chị không ngồi rót những giọt mật đỏ au, thơm ngọt cho khách. Sẽ là thiếu, khi tết đến, xuân về không đủ đầy hương vị mật mía quê.

 

NGHỀ LÀM NEM, GIÒ, CHẢ Ở ĐÔNG HƯƠNG

 

Nghề làm nem, giò, chả ở thành phố Thanh Hóa đã có từ lâu đời, nó đã trở thành nghề truyền thống và là niềm tự hào của người dân xứ Thanh. Nghề được hình thành và phát triển ở thành phố Thanh Hoá bắt đầu từ những thập niên 70 của thế kỷ XX. Các làng nghề tập trung chủ yếu ở thành phố Thanh Hóa như phố Trường Thi, cầu Sâng, Tân Bình...trong đó phải kể đến làng nghề truyền thống ở  Đông Hương. 

 

Không giống như các nơi khác, nghề làm nem, giò, chả ở Đông Hương nổi tiếng trước hết bởi nguyên liệu được chọn lựa cẩn thận và tinh tế, trãi qua các công đoạn công phu và một công thức bí truyền tạo nên hương vị rất riêng cho nem, giò, chả nơi đây.

 

Để làm nem ngon phải có bí quyết gia truyền mà không dễ gì có được. Nem được làm bằng thịt lợn nạc lọc kỹ để bỏ gân, giã nhỏ mịn. Bì lợn cạo sạch, luộc chín thái chỉ trộn với thịt nạc xay, nêm muối tinh rang khô, nước mắm ngon, mì chính hạt tiêu và thính. Thính được làm từ gạo rang chín vàng thơm rồi xay thật nhỏ. Cách tra thính nhiều hay ít, sớm hay muộn, cũng là bí quyết riêng của từng nhà nem. Tất cả được ủ một thời gian để lên men. Sau đó thịt được vê tròn thành từng viên hình trụ hoặc tròn. Người làm nem khéo léo lót một nhánh lá đinh lăng bánh tẻ nhỏ, đôi ba lát tỏi mỏng và ít lát ớt tươi rồi dùng lá chuối gói lại sao cho chặt và kín. Nem chua thường được chấm với tương ớt, các vị ngọt - chua - cay hoà quyện vào nhau chẳng dễ gì mà quên được.

 

 

Cùng với nghề làm nem chua, nghề làm giò lụa ở Đông Hương cũng có tiếng nhiều năm nay. Vào những ngày giáp Tết, khách hàng ở khắp nơi tìm về đặt giò để tiêu dùng hay làm quà biếu cho bạn bè, người thân. Làm giò cũng lắm công phu, thịt mông được lọc ra cho vào cối giã liên tục. Vừa giã vừa rút các sợi gân lẫn trong thịt. Giã cũng phải có kỹ thuật để sao cho thịt phải quánh ở đầu chày thì mới được. Khi thịt đã mịn, quánh dẻo thì cho một chút nước mắm thơm và gia vị vào. Muốn cho giò thơm ngon bắt buộc phải gói bằng lá chuối. Lá chuối cũng phải chọn kỹ, lá nõn lần trong, lá bánh tẻ lần giữa, lá già lần ngoài. Làm như vậy, khi luộc xong giò càng thơm ngon, dậy mùi và đẹp mắt. Giò lụa được coi là ngon khi dùng dao cắt ngang mà không dính dao, miếng giò cắt ra hơi có màu hồng hồng, mặt giò xuất hiện lỗ lăn tăn tròn nhỏ.

 

 

Ngoài giò lụa, người Đông Hương còn có món chả rán cũng đặc sắc không kém bởi vị ngon, bùi, béo ngậy của thịt hấp chín. Miếng chả rán đẹp thể hiện ở bề mặt căng phẳng, vàng rộm, cùi dày thái miếng. 

 

 

NGHỀ LÀM HƯƠNG (NHANG) Ở ĐÔNG KHÊ

 

Nghề làm hương của làng đặc biệt và nổi tiếng bởi đó là loại hương trầm và chỉ làm hương thắp trong dịp tết cổ truyền để thờ cúng ông bà tổ tiên. Có phải vì thế mà hương tết ở đây mùi nhẹ dịu, sâu lắng mà ấp áp lạ thường. Hương tết  nhìn thì thấy thật đơn giản. Nhưng để có được những nén hương ưng ý là cả sự kỳ công của người thợ.

 

Với người làng Đông Khê, để cho ra một mẻ hương tốt, người làm hương phải chuẩn bị các loại nguyên liệu chính như tăm hương, nhựa hương và than phụ gia. Phần tăm hương được làm chủ yếu bằng tre hoặc nứa. Cây tre được cưa ra nhiều đoạn ngắn dài khác nhau tùy vào từng loại hương, sau đó được chẻ nhỏ ngâm xuống nước độ 3 - 4 tháng rồi vớt lên phơi kỹ qua nắng, qua sương nhiều ngày trời để tre thật khô, thật giòn. Có vậy, khi đốt lên cây hương sẽ cháy đều, cháy đến tận chân hương, tàn hương thì uốn cong mà không gãy ngang bất chợt.

 

Sau công đoạn phơi khô chân hương, người thợ sẽ tiến hành làm nhựa hương. Nhựa hương là loại nhựa đảm bảo các yếu tố đó là dẻo, nhuyễn, thơm và dễ cháy. Người làm hương thường dùng nhựa của cây bùi, cây trám bởi nó có màu trắng, dẻo, đốt lên có mùi thơm và dễ cháy. Công đoạn thứ 3 là làm than phụ gia để tăng thêm độ cháy, đó là than của các loại gỗ nhẹ như than cây xoan, cây muồng dại, than của tàu lá chuối khô. Quan trọng thứ nữa là làm lớp bọc ngoài của hương bao gồm rễ của cây hương bài, hoa hòe, quế chi, trầm hương được tán nhỏ. Tất cả các thành phần được đem nhào vừa với nước sao cho hỗn hợp bột đạt độ “dẻo quánh” là có thể bắt đầu công đoạn se hương. Tuy nhiên, để tạo nên hương thơm khác biệt cho các mẻ hương lại tùy thuộc vào bí quyết của từng người thợ. Thường thì người thợ sẽ gia giảm các thành phần hương liệu theo một tỉ lệ thích hợp bằng phương pháp gia truyền. Điều mà nhiều người thợ giỏi thường nói rằng: “sự đặc biệt về tỉ lệ chính là điều quanh trọng nhất tạo cho sản phẩm có được hương thơm và độ bền nhất”.

 

SẦM SƠN VỚI NGHỀ NẠO NGAO (NGHÊU)

 

 Cứ mỗi sáng tinh mơ, khi ánh bình minh bắt đầu le lói trên biển cũng là lúc những ngư dân Quảng Tiến, Quảng Cư bắt đầu một ngày làm việc mới. Để chuẩn bị cho công việc nạo ngao ngư dân chỉ sử dụng những ngư cụ đơn giản như một cái nạo có dây đeo được gắn với túi lưới để đựng ngao, hoặc là một đoạn sào tre hình chữ Y có gắn với một lưới vợt, cứ thế họ tì hai càng xuống bãi cát kéo dọc theo bờ biển gặp con ngao, con sò thì sợi thép căng ngang phía dưới hai càng chữ Y phát ra tiếng động và mắc lại ở đó. Những người đàn ông khỏe mạnh thì đi ra vùng nước sâu đến nửa người rồi giăng lưới nạo ngao hoặc lặn xuống biển để bắt ngao. 

 

Thời điểm nạo ngao tốt nhất là khi thủy triều xuống, công việc xem ra đơn giản nhưng đã gắn với kế mưu sinh, là cái nghề mà tạo hóa và thiên nhiên ban tặng vì thế họ cứ miệt mài làm việc cho tới khi mặt trời lên cao, giọt mồ hôi cũng đã lăn dài trên trán cũng là lúc những giỏ ngao trắng, tươi ngon đã đầy. Những khuôn mặt trở nên hồ hởi, vui tươi với thành quả sau một ngày làm việc vất vả, họ vui vẻ đem những sản vật thiên nhiên ban tặng bày bán tại các chợ hải sản cho du khách

 

NGHỀ DỆT NHIỄU HỒNG ĐÔ

 

Làng Hồng Đô thuộc xã Thiệu Đô, huyện Thiệu Hóa (Thanh Hóa), là một làng nghề thủ công truyền thống có hàng trăm năm tuổi. Người dân trong làng không rõ nghề được truyền từ đâu và tự bao giờ, nhưng vào những năm trước 1945, nghề trồng dâu nuôi tằm, ươm tơ, dệt nhiễu... ở Hồng Đô đã phát triển thành làng nghề truyền thống cùng với lụa Hà Đông, tơ Nam Định,... nhiễu Hồng Đô nổi tiếng khắp cả nước với những bí quyết làng nghề rất đặc trưng và quý hiếm.

 

 

Dân gian có câu: “Làm ruộng ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng”. Vì thế nghề dệt nhiễu rất quan trọng khâu trồng dâu nuôi tằm, khâu bận rộn và cẩn trọng nhất. Để có được cân kén, búp tơ, tấm nhiễu, người trồng dâu nuôi tằm cũng phải trăn trở, toan lo, chăm chút và phải trải qua một quy trình chăn nuôi rất nghiêm ngặt với những yêu cầu kỹ thuật và kinh nghiệm nhà nghề. Đến khâu dệt nhiễu cũng lắm công phu, để có được những tấm nhiễu đẹp, mịn thì người thợ phải chọn tơ tốt, sợi phải bóng làm ra được một tấm nhiễu phải trải qua từ 17 - 20 công đoạn. Người thợ dệt phải ngồi thật cân đối, con thoi đưa qua lại phải thật đều tay, đòi hỏi phải có sức bền, tâm huyết với nghề thì mới có những sản phẩm đẹp đến tay người tiêu dùng.

 

 

Hồng Đô là một làng nghề đặc biệt vì từ công đoạn đầu đến công đoàn cuối là hoàn toàn khép kín, chỉ người dân Hồng Đô mới làm được. Các cụ cao niên trong làng kể: Xưa kia để giữ nghề, gái làng không gả chồng xa, sợ bí quyết nhà nghề bị truyền sang làng khác. Nhưng nay thì khác, người dân Hồng Đô không giấu nghề đã cử cán bộ có nhiều kinh nghiệm đi truyền nghề cho các xã trong huyện, trong tỉnh đã đưa một nghề truyền thống vốn đứng trước nguy cơ bị mai một đã hồi sinh. 

 

MỸ NGHỆ SƠN MÀI TIÊN SƠN

 

Sản phẩm gỗ mỹ nghệ Tiên Sơn là sản phẩm được làm ra hoàn toàn thủ công từ khâu chế tác khuôn mẫu, xử lý bề mặt đường nét sản phẩm đến khâu hoàn thiện sản phẩm. Bằng bàn tay khéo léo những người thợ thủ công đã thổi hồn vào những sản phẩm sự mềm mại, duyên dáng trong nghệ thuật tạo hình, mang dáng dấp rất riêng của hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam. Với 4 nhóm sản phẩm gồm: Sản phẩm bình lọ cắm hoa trang trí, bình lọ nghệ thuật; Sản phẩm âu đĩa trang trí, nghệ thuật; Sản phẩm hình khối trang trí, nghệ thuật; Sản phẩm bục bệ trang trí, nghệ thuật

 

Để tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh cần phải Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất: Bột gỗ được trộn đều với keo rồi cho vào khuôn đã được định hình cơ bản về hình dáng, kích thước sản phẩm và được nung với nhiệt độ 150 đến 200^oC, trong thời gian từ 3 đến 4 giờ. Các sản phẩm khi ra lò được ghép với nhau bằng keo qua khâu ghép và sử lý chống thấm nước trong lòng sản phẩm, đế sản phẩm đạt yêu cầu chống thấm nước cao. Cốt được làm nhẵn bằng ma tít và các nước sơn lót, công đoạn này tạo nên bề mặt sản phẩm căng nhẵn, đường nét sắc xảo đạt tiêu chuẩn thẩm mỹ về bề mặt và hình dáng sản phẩm. Sản phẩm được sơn mầu theo yêu cầu đặt hàng bằng sơn của các hãng sơn có thương hiệu trên thế giới. Qua các bước: Sơn lót, Mài nước, Sơn mầu, Sơn bóng, Mài và Đánh bóng. Sản phẩm được lấy ở nhiệt độ từ 50 đến 60^oC để sản phẩm đạt được độ bền của bề mặt sơn. Sản phẩm được xem là hoàn chỉnh và đạt tiêu chuẩn là căng bóng về bề mặt, tươi về màu sắc.

 

Các bài liên quan
• Vé máy bay từ Vân Đồn đi Sài Gòn
• Vé máy bay đi Sài Gòn từ Vân Đồn của Bamboo Airway
• Vé máy bay đi Sài Gòn từ Vân Đồn của Vietjet Air
• Vé máy bay đi Sài Gòn từ Vân Đồn của VN Airlines
• Giá vé và giờ mở cửa thăm quan Dinh Độc Lập
• 10 điều tuyệt vời chỉ có ở Sài gòn
• Những lưu ý khi du lịch Sài Gòn
• Kinh nghiệm du lịch bụi ở Sài Gòn
• 100 “đặc sản” du lịch của TP. HCM
• Trải nghiệm mua sắm khi du lịch TP HCM
• 8 chỗ đi chơi lý tưởng trong 1 ngày ở Sài Gòn
• Các địa điểm đi chơi quanh Sài Gòn - Khu du lịch sinh thái Vàm Sát
• Những địa điểm hẹn hò Valentine lãng mạn cho các cặp đôi ở Sài Gòn
• Các khu phố ẩm thực Sài Gòn
• Khu vui chơi ở TP Hồ Chí Minh
• Tham quan & Du ngoạn Sài Gòn
• Tổng quan du lịch Sài Gòn
• Thông xe toàn tuyến cao tốc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây
• Địa đạo Củ Chi - TP Hồ Chí Minh
• Thú vui câu cá người Sài Gòn